Home Redactie Column Eigen schuld?
Eigen schuld?
Column

De overheid bemoeit zich al jarenlang met de gezondheid van de burgers en deze bemoederende bescherming lijkt alleen maar toe te nemen. Een oud en simpel voorbeeld is uiteraard het verbod op de productie, verkoop en consumptie van allerhande (hard)drugs. Daarnaast kennen we natuurlijk allen de accijnzen op tabak en alcohol, die door middel van een hogere prijs de verkoop dienen te verminderen. Verder zijn er nog andere maatregelen die de consumptie van deze goederen moeten ontmoedigen, sommigen drastischer dan anderen. Een verbod op reclame voor tabakproducten, strengere leeftijdscontrole bij de verkoop van alcohol en tabak, bangmakende teksten op tabakwaren en een rookverbod in vele openbare ruimtes zijn hiervan enkele voorbeelden.

Natuurlijk is Moedertje Staat echt niet zomaar bezorgd om het wel en wee van haar inwoners. Er wordt al zoveel geklaagd over overbevolking, waarom zou je je dan nog druk gaan maken om een paar rokers of drinkers die vroegtijdig het loodje leggen? Omdat de uiteindelijke sterfdag vaak vooraf wordt gegaan door een periode van ziekte. En het behandelen van deze zieke mensen kost in de verzorgingsstaat zoals wij deze kennen, met een uitgebreid verkeringsstelsel, een hele hoop geld. Onder het motto ‘voorkomen is beter dan genezen’ is de Nederlandse staat dus de strijd met gezondheidsschadende middelen aangegaan.

Pas recent lijkt men er achter gekomen te zijn dat tabak en alcohol nog een ‘maatje’ hebben, namelijk voedsel. En dan met name vet- en calorierijk voedsel. Een te hoge inname hiervan lijdt tot gewichtstoename en dat kan dan weer hart- en vaatziekten, een hoge bloeddruk, diabetes en andere kwalen als gevolg hebben. Volgens de website van het voedingscentrum kampt één derde van de Nederlandse bevolking in de leeftijdgroep 20-44 met overgewicht. Uit cijfers van Jellinek blijkt dat in 2003 het percentage rokers in diezelfde leeftijdscategorie 37% was. Er zijn dus ongeveer evenveel mensen die hun gezondheid schaden door roken als dat er mensen zijn die een verhoogd risico lopen op lichamelijke problemen omdat zij te zwaar zijn. De vraag is nu echter: is vet, ongezond eten te vergelijken met roken of het drinken van alcohol? Als dat zo is, is er in mijn ogen wel wat te zeggen voor een gelijksoortige behandeling.

Ik las vanmiddag in een tijdschrift een artikel over een meisje van mijn leeftijd dat met zwaar overgewicht kampt. Ik vind het fascinerend, en ergens ook wel een beetje weerzinwekkend, om te lezen dat iemand die ruim twee keer zoveel weegt als ikzelf zich niet in een hoekje gaat zitten schamen. Mijn broek zakte er van af toen ik las dat zij zich stoorde aan het feit dat een broek op de grote maten afdeling zo’n tien euro duurder is. Natuurlijk betaal je meer voor een broek in een grote maat. Er gaat waarschijnlijk twee keer zoveel stof in om zo’n tent te produceren! Babykleren zijn toch ook goedkoper dan die voor volwassenen?! Er was nog een aantal dingen waaruit bleek dat zij toch wel degelijk hinder ondervindt van haar zwaarlijvigheid. Ze heeft een kinderwens, maar een bevalling zou voor haar dodelijk kunnen zijn. Ze voelt zich niet prettig in het zwembad, ze durft niet te gaan sporten en ze beweert dat ze weinig vriendinnen heeft vanwege haar omvang.

Ik vraag me dan toch echt af of al die dingen niet voor voldoende motivatie zorgen om af te vallen. Blijkbaar is dit niet het geval, want in het artikel geeft zij verder aan dat ze erg veel moeite heeft om haar eetlust (of vraatzucht?) te beheersen. In zekere zin zijn dit soort mensen dus eigenlijk verslaafd aan eten. Zoals een ander misschien veel moeite heeft om van de alcohol af te blijven, zo grijpen deze mensen elke gelegenheid aan om te snoepen en te snaaien. Aangezien de gevolgen van veel ongezond eten, maar ook de aantrekkingskracht ervan, vergelijkbaar lijken met die van alcohol en tabak en er ook nog eens een even groot aantal mensen met een probleem kampt zie ik niet in waarom de overheid zich in dit geval ook niet eens wat pro-actiever opstelt.

Toegegeven, ik zou stevig balen als ik meer moet gaan betalen voor iets wat in mijn ogen niet slecht voor me is (ik word niet dik van die koekjes of zak chips). Maar ergens weet ik dat het ook wel beter is om het niet te eten. Ik zie misschien wel geen direct resultaat, in de vorm van kilo’s erbij, maar op den duur is het ook voor mij niet gezond denk ik. Toch blijft dit natuurlijk een hekel punt en ik denk niet dat we op korte termijn een accijns op ongezond eten zullen aantreffen. Er zijn natuurlijk nog andere methoden zoals een betere voorlichting aan jonge ouders, het verlagen van de groente en fruitprijzen (dat gaat wel ten koste van de landbouwsector in de EU) en misschien wel het bannen van snackbars en snoepwinkels op sommige plaatsen. Er wordt al zeker wel wat ondernomen op dit gebied, maar ik vrees dat het eigenlijk al te laat is. Het slechte, ongezonde, vette en vele eten is al zo ingeburgerd in het dagelijks leven dat het erg moeilijk zal zijn om dat op korte termijn te veranderen.

Misschien is het in dit geval toch makkelijker om te genezen dan te voorkomen:
Laat de mensen zelf opdraaien voor de eventuele kosten en problemen die zij ervaren als gevolg van hun overgewicht. Laat de staat zich eens een keer niet om een probleem bekommeren, maar in plaats daarvan denken: eigen schuld, dikke bult!

Annemarie

 

Share/Save/Bookmark